Ukrajinac u civilu s ramena ispalio krstareći projektil na Ruse.
Bivši savetnik ukrajinskog ministarstva unutrašnjih poslova Anton Geraščenko objavio je na društvenoj mreži X-u snimak na kome se, kako kaže, vidi Ukrajinac, odeven u civilnu odeću, koji sa ramena ispaljuje krstareći projektil kako bi presreo ruski napad.
Kratak snimak prikazuje ukrajinskog vojnika kako ispaljuje projektile, a u pozadini se čuju glasovi koji slave, što implicira da je ruski projektil uspešno presretnut. Nije jasno gde i kada je video snimljen, a kako pišu strani mediji, Ukrajinac na snimku koristi MANPADS, prenosni protivzvazdušni odbrambeni sistem.
Ukrajina je dobila nekoliko tipova MANPADS-a, uključujući rakete Stinger američke proizvodnje i britanske rakete kratkog dometa StarStejk. Prema dokumentima Pentagona, SAD su do danas isporučile više od 2000 Stingera za ukrajinske jedinice.
MANPAD-ovima često upravlja jedna osoba koja ispaljuje projektil sa svog ramena, a sistem se po potrebi lako pomiče po bojnom polju.
Kijev tvrdi da su dosad korišćeni za uništavanje ciljeva poput ruskih borbenih aviona ili helikoptera i manjih ciljeva poput dronova.
MANPADS (Man-Portable Air Defense Systems)
MANPADS, ili prenosni protivvazdušni odbrambeni sistemi, su raketni sistemi koji su dovoljno laki i kompaktni da ih može nositi i koristiti jedan vojnik. Ovi sistemi su dizajnirani za uništavanje niskoletećih aviona, helikoptera, dronova i drugih vazdušnih ciljeva. MANPADS su postali važan alat u modernim vojnim sukobima zbog njihove prenosivosti, efikasnosti i relativno niske cene u poređenju sa tradicionalnim protivvazdušnim sistemima.
Karakteristike MANPADS-a
- Prenosivost: MANPADS su dovoljno laki da ih može nositi pojedinac, obično teže između 15 i 20 kilograma.
- Lansiranje: Ovi sistemi se lansiraju sa ramena ili sa malih nosača, što omogućava brzo i fleksibilno raspoređivanje na terenu.
- Navođenje: Većina modernih MANPADS-a koristi infracrveno navođenje, što znači da traže toplotu koju emituje cilj, poput motora aviona. Postoje i sistemi sa radarskim i optičkim navođenjem.
- Dometa i visina: Tipičan domet MANPADS-a je između 4 i 6 kilometara, a mogu pogoditi ciljeve na visinama do 3-4 kilometra.
Primeri MANPADS-a
- FIM-92 Stinger: Američki sistem poznat po svojoj upotrebi u mnogim sukobima širom sveta.
- 9K38 Igla: Ruski sistem sa infracrvenim navođenjem, poznat po svojoj pouzdanosti.
- Mistral: Francuski sistem sa veoma preciznim navođenjem.
Prednosti i Mane
Prednosti:
- Mobilnost: Brzo raspoređivanje i mogućnost skrivanja.
- Efikasnost: Efikasni protiv niskoletećih ciljeva.
- Trošak: Jeftiniji od većih protivvazdušnih sistema.
Mane:
- Ograničen domet: Nisu efikasni protiv ciljeva na velikim visinama ili udaljenostima.
- Navođenje: Mogu biti ometani ili varani od strane protivmera.
Upotreba u konfliktima
MANPADS su korišćeni u mnogim konfliktima širom sveta, uključujući ratove u Avganistanu, Iraku, Siriji i Ukrajini. Njihova upotreba od strane neregularnih snaga i terorističkih grupa takođe je izazvala zabrinutost zbog potencijalne pretnje civilnim avionima.
MANPADS su vitalan deo modernih vojnih arsenala, pružajući kopnenim snagama sredstvo za odbranu od vazdušnih pretnji. Njihova prenosivost i efikasnost čine ih korisnim oružjem na savremenom bojnom polju.
Izvor: Srbija Danas/Index.hr